Aż 80 % uprawnionych do głosowania obywateli Norwegii oddało swój głosy w wyborach do „Stortingu” – norweskiego parlamentu. Najwięcej z nich trafiło do Partii Pracy (Arbeidepartiet), która pomimo wygranej nie będzie w stanie samodzielnie stworzyć nowego rządu z powodu niewystarczającej liczby przyznanych mandatów.
Według oficjalnych danych, po przeliczeniu wszystkich kart do głosowania, w nowo wybranym parlamencie miejsce znalazło 9 frakcji politycznych. Największą liczbę reprezentantów będzie miała, usytuowana nieco z lewej strony norweskiej sceny politycznej, Partia Pracy. Ze 169 dostępnych mandatów zdobyła 53 (28%), co oznacza, że nie osiągnęła wymaganych 85 do samodzielnego sprawowania władzy. Zaraz za nią, z wynikiem 47 mandatów (23,8%), znalazła się usytuowana po prawej stronie sceny politycznej Partia Postępu (Fremskrittspartiet). Trzecie miejsce, z wynikiem 24 mandatów (14,6%) przypadło również prawicowej Partii Konserwatywnej (Høyre). Na przeciwnym biegunie, z najmniejszą liczbą głosów, odnotowano Norweska Partię Komunistyczną (Norges Kommunistiske Parti).
WYNIKI WYBORÓW DO "STORTINGU" 2025
Status quo
Zgodnie z tym rozstrzygnięciem, prawo do formowania rządu ma zwycięska Partia Pracy, która z obecnym premierem Jonasem Gahrem Støre tworzyła już taki rząd mniejszościowy w ostatnich latach. Niestety, powstały wówczas sojusz nie przetrwał i rozpadł się kilka miesięcy przed końcem swojej kadencji. Aktualnie sytuacja polityczna wygląda podobnie, ponieważ potrzebna będzie koalicja z czterema ugrupowaniami, które zgłaszają chęć współpracy (Socjalistyczną Partią Lewicy, Partią Czerwoną, Partią Centrum oraz Partią Zielonych). Jeśli dojdzie do porozumienia między tymi pięcioma frakcjami, mogą one liczyć na 88 mandatów, czyli tylko o 3 więcej od wymaganego progu. To jednak – pomimo wcześniejszych deklaracji ze strony potencjalnych koalicjantów – nie daje dużej pewności na spokojne rządzenie państwem norweskim. W opozycji znajdują się cztery prawicowe ugrupowania, którym brakuje jedynie 5 mandatów do przejęcia władzy. Czy norweskiej lewicy uda się utworzyć nowy i stabilny rząd?
Wykresy wyników wyborczych partii, które dostały się do norweskiego parlamentu – rok 2025 oraz 2021
Zaskoczenia
W porównaniu z poprzednimi wyborami warto zauważyć znaczący wzrost poparcia Partii Postępu (o 12,2% i aż 26 dodatkowych reprezentantów) oraz spadek zaufania do Partii Konserwatywnej. Ugrupowanie, które stało na czele poprzedniego rządu, zanotowało wprawdzie niewielki przyrost, przekładający się na 5 dodatkowych miejsc w parlamencie, ale jego pozycja na scenie politycznej nie jest dominująca. Zaskoczeniem jest również dobry wynik Partii Zielonych oraz wyraźny spadek poparcia dla Partii Centrum. Pomimo zmniejszenia się liczby ugrupowań z 10 do 9, nadal widoczny jest wyraźny pluralizm polityczny, co dowodzi różnorodności społecznych poglądów i politycznych preferencji.
Zaufanie społeczne w Norwegii
Norwegia jest jednym z niewielu demokratycznych krajów, w których występuje bardzo wysoki poziom zaufania społeczeństwa do polityków i sprawowanych przez nich rządów. Pokazały to również obecne wybory, gdzie frekwencja wyborcza osiągnęła rekordową wartość 80%. Również tutaj odnotowano wzrost w stosunku do poprzednich wyborów o 2,8%. Jak pokazują dostępne statystyki, największy przyrost dotyczył udziału młodych obywateli. W dłuższej perspektywie może to oznaczać jeszcze większe wzmocnienie norweskiej demokracji.
Opracowanie i analiza: Łukasz Dyszkant