Czy moja szczepionka przeciw COVID-19 jeszcze działa?

Wiele osób obawia się, że po szczepieniu mechanizmy obronne organizmu nie są odpowiednio przygotowane do ochrony przed COVID-19. Mają nadzieję, że wykażą to badania laboratoryjne na obecność przeciwciał. Jednak odpowiedź na to pytanie mogą dać tylko nieliczne testy.

  1. Naukowcy od miesięcy poszukują we krwi ozdrowieńców i zaszczepionych markera, który będzie niezawodnym wskaźnikiem poziomu odporności przeciw koronawirusowi
  2. Dopóki jednak badacze nie znajdą takiego „korelatu ochrony”, posiłkują się badaniami przeciwciał przeciw SARS-CoV-2
  3. Prof. Harald Renz ze Szpitala Uniwersyteckiego Gießen-Marburg zaleca, aby pacjenci z grup ryzyka poddawali się testowi na przeciwciała dwa do trzech tygodni po przyjęciu drugiej dawki
  4. Eksperci nie zalecają powszechnego szczepienia ludzi trzecią dawką, ponieważ badania nad szczepionkami wyraźnie udowodniły jedno: u zdecydowanej większości zdrowych ludzi szczepionki działają dobrze i chronią przed poważnym przebiegiem COVID-19

Przetrwali półtora roku pandemii, nosili maseczki, trzymali dystans od innych i na koniec jeszcze się zaszczepili. Zrobili wszystko, co w ich mocy, aby uniknąć zakażenia patogenem, o którym naukowcy i lekarze wciąż nie wiedzą wystarczająco, by stwierdzić, jakie szkody może wyrządzić organizmowi w dłuższej perspektywie. Pytanie, które dziś sobie zadają, brzmi: „Czy moje szczepienie zadziałało?”.

To pytanie zadają sobie także urzędnicy ds. zdrowia w związku z globalnym niedoborem szczepionek. Kto tak naprawdę potrzebuje trzeciej dawki, ponieważ pierwsze dwie nie ochroniły go wystarczająco dobrze?

Poszukiwany: marker „koronawirusowy”

W poszukiwaniu odpowiedzi naukowcy próbują opracować prosty i szybki test sprawdzający poziom ochrony przed COVID-19We krwi osób zaszczepionych i ozdrowieńców szukają markera, który pokazuje, czy dana osoba jest odporna na wirusa. Chcą znaleźć cząsteczkę lub komórkę analogiczną do „korelatu ochrony”, który niezawodnie wskaże, że mechanizmy obronne organizmu zostały aktywowane na tyle dobrze, że może on sobie radzić z SARS-CoV-2, i to przez całe życie.

Medycyna zna taki korelat ochrony przed chorobami zakaźnymi, np. wściekliźnieróżyczce czy zapaleniu wątroby. Dla przykładu: kobietom planujący ciążę, lekarze zalecają przed poczęciem wykonanie badania krwi w kierunku różyczki, określające stężenie przeciwciał przeciw tej chorobie. Jest to o tyle ważne, że wirus różyczki może prowadzić do głuchoty i innych poważnych zaburzeń u nienarodzonego dziecka. Jeśli miano przeciwciał przekracza pewną wartość, wszystko jest w porządku. Jednak jeżeli ich poziom jest zbyt niski, gdyby matka zaraziła się w ciąży wirusem różyczki, u jej nienarodzonego dziecka mogłyby pojawić się wady rozwojowe. Aby wykluczyć taki scenariusz, kobieta może poddać się szczepieniu przypominającemu.

Ponieważ mechanizmy obronne organizmu działają w zasadzie w ten sam sposób dla wszystkich patogenów, teoretycznie powinno zatem być możliwe znalezienie dobrego markera ochrony immunologicznej także po szczepieniu przeciw COVID-19. „Gdy pierwszy raz wchodzisz w kontakt z wirusem lub antygenem szczepionki, aktywowana jest obrona nieswoista: uwalniane są różne przeciwciała, ale nie dokładnie odpowiadają patogenowi” – ​​wyjaśnia immunolog Christine Falk z Hannover Medical School.

Jednak te przeciwciała nie są odpowiednie jako markery, dlatego konieczne jest poszukiwanie biocząsteczki w określonych przeciwciałach. Patogeny, które uciekły z pierwszej linii obrony, są przechwytywane i zwalczane przez obronę specyficzną, która reaguje nieco wolniej. Różne klasy specjalnych przeciwciał (takich jak tzw. immunoglobuliny M i G, IgM, IgG) sklejają się i neutralizują wirusy.

Dodatkowo trenowane są komórki pamięci (komórki B), które w przypadku ponownego zakażenia szybko uwalniają kolejne wyspecjalizowane przeciwciała. Limfocyty T również biorą udział w walce z patogenem. Gdy ta specyficzna obrona jest wystarczająca, czy to w wyniku infekcji, czy szczepienia, jesteśmy chronieni przed ciężkim przebiegiem choroby.

Jednak u niektórych osób „trening” ten nie przebiega gładko: wytwarzają one tylko kilka specyficznych przeciwciał, pamięć komórek B nie uruchamia się, specjalne substancje przekaźnikowe nie są aktywowane lub prawie nie powstają komórki T. „Zdarza się to częściej wśród osób starszych i tych, których układ odpornościowy jest osłabiony z powodu przewlekłej choroby, takiej jak cukrzycareumatyzm czy otyłość” – mówi Falk. Niestety to właśnie oni są szczególnie narażeni n ciężki przebiegu COVID-19.

Trzecia dawka dla wszystkich?

Czy osoby w pełni zaszczepione powinny otrzymać dawkę przypominającą? Badaczka szczepionek Christine Dahlke ze Szpitala Uniwersyteckiego Hamburg-Eppendorf twierdzi, że byłoby to dobre w szczególności dla pacjentów z grup wysokiego ryzyka.

Widzieliśmy w badaniach nad szczepionkami dla koronawirusa MERS, ale także dla innych szczepionek, że trzecia aktywacja układu odpornościowego może znacząco zwiększyć pulę komórek pamięci B. Komórki te uwalniają przeciwciała, które chronią przed zakażeniem wirusem. W małym badaniu szczepionki MERS zauważyliśmy, że utrzymuje ona wysoki poziom przeciwciał przez co najmniej dwa lata i nie spada po kilku miesiącach

Nie tylko lepsza stymulacja układu odpornościowego przemawia za szczepieniem przypominającym dla osób z grup ryzyka. „W Niemczech jest wciąż zbyt mało szczepień w stosunku do wysokiego wskaźnika rozwoju pandemii. Oczywiście zwiększa to ryzyko zakażenia pacjentów z niską odpowiedzią immunologiczną”.

Eksperci odradzają jednak powszechne szczepienie trzecią dawką. W czasopiśmie „The Lancet” międzynarodowi badacze wypowiedzieli się jednoznacznie: u zdrowych osób szczepienie zapewnia dobrą ochronę przed infekcją i ciężkim przebiegiem COVID-19. Ponadto na całym świecie nadal brakuje szczepionek, dlatego to pierwsze dwie dawki muszą być promowane w pierwszej kolejności, zanim ogół społeczeństwa będzie mógł otrzymać dawkę przypominającą.

Po więcej zapraszamy na https://www.medonet.pl/porozmawiajmyoszczepionce/szczepionka-na-covid-19,czy-moja-szczepionka-jeszcze-dziala–eksperci-tlumacza–jak-to-sprawdzic,artykul,54830014.html?utm_source=www.medonet.pl_viasg_medonet&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=ucs