Czy lek na reumatoidalne zapalenia organizmu, okaże się skuteczny w walce z covid?

Tofacitinib stosuje się w reumatoidalnym zapaleniu stawów, łuszczycy plackowatej, czy zapalnych chorobach jelit. Trwają również badania kliniczne oceniające skuteczność leku w innych chorobach, w tym COVID-19. 

U pacjentów hospitalizowanych z powodu COVID-19 dochodzi zazwyczaj do nadmiernego stanu zapalnego w organizmie. Tofacitinib jest doustnym inhibitorem kinaz tyrozynowych JAK i pośrednio hamuje produkcję prozapalnych cytokin, dlatego naukowcy twierdzą,że może skutkować zmniejszeniem odpowiedzi zapalnej i złagodzeniem objawów choroby. Dodatkowo tofacitinib może również działać na inne istotne w przebiegu choroby modulujące stan zapalny organizmu. 

Analizie poddano 289 pacjentów z 15 brazylijskich ośrodków. Połowa z nich została losowo przydzielona do grupy otrzymującej tofacitinib, a pozostali otrzymali placebo. Uczestnicy w czasie badania nie byli poddawani nieinwazyjnej lub inwazyjnej wentylacji, a pacjentów leczono zgodnie z aktualnymi wytycznymi. Większość przyjmowała glikokortykoidy, które według badań skutecznie zmniejszają śmiertelność wśród hospitalizowanych pacjentów z COVID-19.  

Obserwacje prowadzono przez 28 dni. 

Tofacitinib okazał się lepszy od placebo w zmniejszaniu częstości występowania zgonu lub niewydolności oddechowej, która w 28. dniu badania wystąpiła u 18,1 proc. pacjentów w grupie tofacitinibu i u 29 proc. pacjentów w grupie placebo. Efekty były niezależnie od płci, wieku, czasu trwania objawów i stosowania glikokortykoidów. 

Dodatkowo śmierć z jakiejkolwiek przyczyny do 28.dnia wystąpiła u 2,8 proc. pacjentów w grupie tofacitinibu i u 5,5 proc. pacjentów w grupie placebo. 

Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, poważne zdarzenia niepożądane wystąpiły u 14,1 proc. uczestników w grupie otrzymującej tofacitinib, w porównaniu z 12 proc. w grupie placebo. 

Wyniki brazylijskiego badania dostarczają argumentów, że lek stanowi potencjalną opcję terapeutyczną w leczeniu COVID-19.  

Badanie nie miało jednak odpowiedniej mocy, aby ocenić inne drugorzędowe efekty terapeutyczne. Jednocześnie nieustalone pozostaje, czy stosowanie tego leku może być bardziej skuteczne niż inne terapie immunomodulacyjne. 

Badania nad skutecznością preparatu w leczeniu COVID-19 wciąż trwają. 

Badanie sfinansowała firma Pfizer produkująca lek, a wyniki ukazały się na łamach prestiżowego „The New England Journal of Medicine”.